Miễn dịch đặc hiệu là gì? Tìm hiểu về miễn dịch đặc hiệu

Miễn dịch đặc hiệu thuộc hệ thống miễn dịch và có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe của mỗi người. Tuy nhiên không ít người thắc mắc miễn dịch đặc hiệu là gì, vai trò cụ thể của nó như thế nào? Cùng tìm hiểu với gani.vn qua bài viết dưới đây.

Miễn dịch đặc hiệu là gì

Miễn dịch đặc hiệu cùng với miễn dịch không đặc hiệu được gọi chung là miễn dịch là cách mà cơ thể con người sử dụng rất nhiều các cơ chế để chống lại các tác nhân gây hại từ bên trong và bên ngoài. Nhờ có miễn dịch mà cơ thể được bảo vệ để không dễ dàng bị một số bệnh nào đó dù cho bạn sống trong một môi trường có nhiều vi khuẩn gây bệnh.

Miễn dịch đặc hiệu là gì
Miễn dịch đặc hiệu là gì

Trong đó miễn dịch đặc hiệu là phản ứng miễn dịch chống lại một kháng nguyên cụ thể và đây được coi là tuyến phòng thủ thứ 3 của mỗi cơ thể con người. “ Lá chắn bảo vệ” này được kích hoạt sau sự thất bại của hệ thống miễn dịch không đặc hiệu trong việc tiêu diệt mầm bệnh.

Phân loại miễn dịch đặc hiệu

Phân loại miễn dịch đặc hiệu
Phân loại miễn dịch đặc hiệu

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, miễn dịch đặc hiệu được chia thành 2 loại, cụ thể đó là:

Miễn dịch chủ động

Đây là loại miễn dịch với trạng thái miễn dịch do bộ máy miễn dịch của  bản thân cơ thể sinh ra khi được kháng nguyên kích thích. Miễn dịch chủ động được chia nhỏ làm 2 loại:.

  • Miễn dịch chủ động tự nhiên có được là khi cơ thể con người tiếp xúc với các kháng nguyên một cách vô tình, như cơ thể vô tình tiếp xúc với một loại vi khuẩn nào đó và đã được mẫn cảm, kháng lại.
  • Miễn dịch chủ động thu được được xác định là loại kháng nguyên được chủ động đưa vào cơ thể như tiêm vacxin.

Miễn dịch thụ động

Thuộc miễn dịch đặc hiệu, miễn dịch thụ động là trạng thái miễn dịch của cơ thể nhờ chuyển các kháng thể từ bên ngoài vào, thực tế chính là miễn dịch không phải do cơ thể tự sản xuất. Miễn dịch thụ động cũng được chia nhỏ gồm hai loại đó là:

  • Miễn dịch thụ động tự nhiên chính là lúc kháng thể được chuyển hóa một cách tự nhiên từ cơ thể này sang cho cơ thể khác, cụ thể là kháng thể của mẹ được chuyển sang cho con qua rau thai, qua sữa.
  • Miễn dịch thụ động thu được là khi kháng thể được chủ động đưa vào cơ thể, ví dụ như khi dùng liệu pháp huyết thanh hay còn được gọi là tiêm kháng huyết thanh hoặc kháng thể vào cơ thể nhằm tạo miễn dịch chủ động với mục đích phòng bệnh hoặc chữa một số bệnh do cơ thể bị nhiễm vi sinh vật.

Vai trò của miễn dịch đặc hiệu

Vai trò của miễn dịch đặc hiệu
Vai trò của miễn dịch đặc hiệu

Khi đã hiểu miễn dịch đặc hiệu là gì, bạn đã phần nào hiểu được vai trò của miễn dịch đặc hiệu. Nhìn chung trong hệ thống miễn dịch, cả miễn dịch đặc hiệu và miễn dịch không đặc hiệu đều cùng một vai trò quan trọng.  Vai trò đó chính là phối hợp với nhau, cùng tham gia vào nhiệm vụ bảo vệ cơ thể thông qua các loại tế bào và phân tử.

Khi các yếu tố có hại xâm nhập vào cơ thể lần đầu tiên thì hệ thống miễn dịch không đặc hiệu sẽ có nhiệm vụ sẽ tiết ra những chất để diệt các tác nhân này. Tuy nhiên, nếu những yếu tố này vẫn xâm nhập lại những lần tiếp theo và đã được các tế bào miễn dịch ghi nhớ. Từ đó cơ thể tạo ra các chất tương tự như như chất ban đầu để diệt chúng. Vì vậy chúng được gọi là miễn dịch đặc hiệu hay nói cách khách là miễn dịch thu được.[1]

Đặc điểm của miễn dịch đặc hiệu

Nếu muốn tìm hiểu về miễn dịch đặc hiệu là gì, để chi tiết bạn cần quan tâm đến những đặc điểm của miễn dịch đặc hiệu. Cụ thể là:

Tính đặc hiệu

Mỗi kháng nguyên của miễn dịch đặc hiệu sẽ được kết hợp với một loại kháng thể thích hợp. Chúng được kết hợp với nhau theo cơ chế chìa khóa – ổ khóa. Tính đặc hiệu này được coi là yếu tố quyết định để có thể phân biệt giữa miễn dịch đặc hiệu và miễn dịch không đặc hiệu.

Tính đa dạng

Trên mỗi kháng nguyên thường sẽ có rất nhiều Epitop. Trong khi đó, số lượng kháng nguyên có trong tự nhiên là rất nhiều. Từ đó số lượng Epitop trên đó được xác định là rất lớn. Vậy nên, để có thể đáp ứng đặc hiệu với các kháng nguyên thì lúc này, cơ thể sẽ có số lượng kháng thể là vô cùng nhiều. Đây được coi là sự đa dạng của miễn dịch đặc hiệu.

Trí nhớ miễn dịch

Có thể bạn chưa biết, khi kháng nguyên vào lần 1 và được trình diện cho lympho bào thì dòng này sẽ được phân triển, trong đó sẽ có một số được giữ lại hình ảnh của cấu trúc kháng nguyên để cho đáp ứng lần hai, lần ba… Vì thế, với đặc điểm của trí nhớ miễn dịch nên đã đáp ứng được miễn dịch lần sau có thời gian tiềm tàng ngắn hơn, cường độ đáp ứng mạnh hơn, thời gian duy trì đáp ứng dài hơn.

Sự điều hoà

Hệ thống miễn dịch tự điều hòa được xác định là thông qua các thông tin do các tế bào tiết ra như phân tử bám dính, cytokine, Ig.

Khả năng phân biệt bản chất kháng nguyên

Trong cuộc đấu tranh sinh tồn hệ miễn dịch có thể giúp cho cá thể sinh vật biết phân biệt được kháng nguyên của mình thì sẽ dung nạp, còn kháng nguyên lạ thì tiến hành loại bỏ.

Như vậy, gani.vn đã gửi đến bạn những thông tin chi tiết về miễn dịch đặc hiệu là gì. Hy vọng những kiến thức bổ ích này sẽ mang lại nhiều ý nghĩa cho bạn.