Dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu

Ăn không tiêu gây ra cảm giác đầy hơi, căng bụng, khó chịu kéo dài. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn làm cơ thể mệt mỏi, táo bón, thiếu năng lượng. Việc xác định dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu sẽ giúp bạn phát hiện, điều trị bệnh kịp thời. Bởi rất có thể đây là các triệu chứng cho thấy hệ tiêu hóa, dạ dày đang gặp vấn đề. Cùng Gani.vn điểm qua các nguyên nhân.

Ăn không tiêu, khó tiêu có phải là bệnh?

Đây là triệu chứng phổ biến và xuất hiện ở hầu hết mọi người
Đây là triệu chứng phổ biến và xuất hiện ở hầu hết mọi người

Ăn không tiêu, khó tiêu là thuật ngữ được dùng phổ biến trong y khoa. Nó được dùng để chỉ hiện tượng rối loạn tiêu hóa dẫn đến xuất hiện các triệu chứng như chướng bụng, đầy hơi, buồn nôn.

Nguyên nhân chính gây nên bệnh lý này là do lượng thức ăn trong dạ dày không được tiêu hóa hết. Chúng bị dư thừa, ứ đọng trong cơ thể dẫn đến tình trạng khó tiêu. 

Nhìn chung, bệnh thường không nguy hiểm đến sức khỏe nhưng lại ảnh hưởng không nhỏ đến việc sinh hoạt hàng ngày. Nó khiến bạn luôn có cảm giác tức bụng, khó vận động, di chuyển và mệt mỏi. Nếu tiếp tục để tình trạng này kéo dài có thể gây ra biến chứng liên quan đến đường tiêu hóa. Do đó, người bệnh không nên quá chủ quan, hãy đến thăm khám bác sĩ và điều trị sớm.

Nguyên nhân dẫn đến ăn không tiêu, khó tiêu

Dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu là gì?
Dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu là gì?

Phần lớn nguyên nhân của tình trạng ăn không tiêu đều xuất phát từ chính thói quen sinh hoạt, ăn uống của bạn. 

Nhóm nguyên nhân do thói quen sinh hoạt

Cuộc sống bận rộn khiến con người có ít thời gian để chăm sóc bản thân. Kèm theo đó là những thói quen xấu như:

  • Ăn nhanh, nhai không kỹ. Vừa ăn vừa nói chuyện, xem tivi, mất tập trung. Thậm chí một số người do nuốt quá nhiều không khí khiến dạ dày bị phình, giảm hiệu xuất cơ thắt, dẫn đến thức ăn mất nhiều thời gian để tiêu hóa hơn.
  • Ăn nhiều thực phẩm, thức ăn nhanh, dầu mỡ khiến dạ dày bị quá tải, gặp khó khăn trong việc tiêu hóa.
  • Tâm trạng căng thẳng, áp lực công  việc dồn nén, stress kiến hệ tiêu hóa bị rối loạn.
  • Tác dụng phụ do sử dụng quá liều, thường xuyên các loại kháng sinh, giảm đau. 
  • Sử dụng đồ uống chứa cồn, chất kích thích như rượu bia, cà phê,
  • Hút nhiều thuốc lá. 

Nhóm nguyên nhân bệnh lý

Những người mắc các bệnh rối loạn đường ruột, dạ dày thường gặp phải triệu chứng ăn không tiêu
Những người mắc các bệnh rối loạn đường ruột, dạ dày thường gặp phải triệu chứng ăn không tiêu

Những người mắc các bệnh sau đây thường gặp vấn đề trong việc tiêu hóa, gây nên tình trạng khó tiêu:

  • Sỏi mật: Trong túi mật xuất hiện các viên sỏi rắn ngăn cản việc tiết dịch để tiêu hóa thức ăn trong ruột non. 
  • Rối loạn đường ruột IBS: Đây là các bệnh viêm đại tràng, ung thư ruột kết, Crohn… Bệnh nhân thường xuyên cảm thấy đầy hơi, chướng bụng, táo bón, tiêu chảy… 
  • Trào ngược dạ dày: Dịch axit di chuyển ngược lên ống thực quản tạo cảm giác nóng rát, buồn nôn, khó tiêu.
  • Viêm loét dạ dày tá tràng: Dạ dày tiết ra quá nhiều axit gây bào mòn lớp niêm mạc, lâu dần xuất hiện các vết viêm loét tá tràng. 
  • Không dung nạp lactose: hệ tiêu hóa không dung nạp được đường lactose.

Dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu

Cơn đau bụng kéo dài âm ỉ
Cơn đau bụng kéo dài âm ỉ

Ăn không tiêu là tình trạng thường xuyên xuất hiện, không phân biệt giới tính, tuổi tác. Việc biết được dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu sẽ giúp bạn hiểu được nguồn gốc của triệu chứng này. Bởi rất có thể là biểu hiện của một căn bệnh nguy hiểm hay hiện tượng bất thường của cơ quan nào đó trong cơ thể.

Các dấu hiệu nhận biết chứng ăn không tiêu, khó tiêu như sau: 

  • Sau khi ăn thường có cảm giác đầy bụng, no lâu. Điều này là do thức ăn không được tiêu hóa hết, dư thừa trong dạ dày.
  • Ợ hơi, xì hơi nhưng vẫn không giảm được cảm giác no tức vùng bụng.
  • Nóng rát vùng thực quản, miệng có vị chua do axit trào ngược và xuất hiện cảm giác buồn nôn, nôn khan sau ăn. 
  • Bao tử co thắt, xuất hiện các tiếng động nhỏ ở vùng bụng.
  • Cơn đau bụng âm ỉ kéo dài. Nếu không điều trị sớm sẽ xuất hiện với tần suất dày đặc và cơn đau cũng nhiều hơn.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Đến gặp bác sĩ ngay nếu tình trạng này ngày càng trầm trọng
Đến gặp bác sĩ ngay nếu tình trạng này ngày càng trầm trọng

Nếu xuất hiện hiện tượng ăn không tiêu, khó tiêu bạn không nên quá lo lắng. Hãy điều chỉnh chế độ ăn hợp lý, giảm các thức ăn, đồ uống cay nóng, chất kích thích. Tuy nhiên nếu nó đi kèm các triệu chứng bất thường sau đây cần nhanh chóng đến gặp bác sĩ để được xác định chính xác dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu để có hướng điều trị phù hợp:

  • Nôn ra máu, nôn lẫn máu (máu tươi hoặc màu sẫm như bã cà phê).
  • Khó nuốt, đau rát vùng thực quản.
  • Đi ngoài ra phân cứng có màu đen hoặc lẫn máu. 
  • Vùng bụng bên phải thường xuyên xuất hiện cơn đau dữ dội (Đây là khu vực chứa các cơ quan gan, ruột thừa, túi mật).
  • Khi ăn có cảm giác khó chịu, giảm cảm giác thèm ăn.
  • Chóng mặt, hoa mắt, cơ thể suy kiệt, thiếu năng lượng. 
  • Khó thở, đau tức vùng ngực.
  • Đổ mồ hôi nhiều.
  • Đau khu vực hàm, lưng cổ, thẩm chí là lan rộng xuống vùng cánh tay.

Cách điều trị chứng ăn không tiêu, khó tiêu

Tùy từng mức độ, dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu để áp dụng phương pháp điều trị khác nhau:

Sử dụng thuốc Tây

Bệnh nhân chỉ sử dụng thuốc Tây khi được sự động ý và chỉ định từ bác sĩ: 

  • Thuốc điều hòa co bóp: Domperidon và Metoclopramid giúp tăng co bóp dạ dày, đẩy thức ăn xuống ruột. 
  • Thuốc chống đầy hơi: Lansoprazole, thuốc ức chế bơm proton, H2… đẩy khí hơi tích tụ ở dạ dày, giảm cảm giác chướng bụng, căng tức. 
  • Men tiêu hóa, thuốc hỗ trợ tiêu hóa: Festal, Festal, Neopeptine, Alipase… kích thích và hỗ trợ khả năng tiêu hóa của dạ dày.
  • giúp chia nhỏ thức ăn, cung cấp men hỗ trợ tiêu hóa.

Sử dụng Đông y

Các bài thuốc đông y sẽ giúp giảm hiện tượng đầy bụng
Các bài thuốc đông y sẽ giúp giảm hiện tượng đầy bụng

Một số phương pháp đông y giúp cải thiện chức năng tiêu hóa, giảm cảm giác đầy hơi:

  • Gừng: Pha vài nhánh gừng cùng nước ấm dùng làm nước uống sau ăn giúp giảm chứng khó tiêu.
  • Lá ổi: Nấu lá ổi làm nước uống hàng ngày. Vừa giảm chứng khó tiêu lại chống viêm, ngừa đau bụng. 
  • Hạt tiêu: Hạt tiêu chứa nhiều kali giúp loại bỏ khí hơi ở dạ dày. Bạn chỉ cần rắc ít hạt tiêu vào sữa nóng uống sau khi ăn sáng. 
  • Bột quế mật ong: Pha bột quế, mật ong cùng nước ấm để trị chứng khó tiêu. 

Thay đổi chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống ảnh hưởng rất lớn đến hệ tiêu hóa. Bạn nên lưu ý những điều sau đây sẽ giúp phòng và điều trị chứng khó tiêu:

  • Thực phẩm nên bổ sung: Đủ đủ, các loại rau xanh, hoa quả, sữa chua… kích thích hệ tiêu hóa. Ưu tiên các món được chế biến theo hình thức luộc, hấp. 
  • Thực phẩm cần hạn chế: Thực phẩm giàu chất xơ, chất béo, dầu mỡ, trái cây có nhiều fructose , ngũ cốc, đồ uống có ga, chất kích thích…. Thức ăn chiên, xào rán.

Chia thức ăn thành nhiều bữa trong ngày, bao gồm 3 buổi chính và 2-3 buổi phụ. Hạn chế ăn đêm, ăn chậm nhai kỹ, sau khi ăn không nằm lì một chỗ. 

Sử dụng Vị Nguyên Tồn Sanh

Vị Nguyên Tồn Sanh được bào chế theo bài thuốc gia truyền
Vị Nguyên Tồn Sanh được bào chế theo bài thuốc gia truyền

Bột nghệ vàng có trong Vị NGuyên Tồn Sanh giúp tăng cường lưu thông khí huyết, giảm đầy hơi và chống nhiễm khuẩn. Không chỉ vậy, sản phẩm còn có thêm thành phần cam thảo, hương phụ, chi tử… có tác dụng kích thích tiêu hóa, nhuận tràng, giải nhiệt, lợi mật… 

Sử dụng 6g bột Vị NGuyên Tồn Sanh pha cùng nước ấm, uống khi đói sẽ giúp tăng cường chức năng của dạ dày, giảm các triệu chứng đầy hơi, khó tiêu. Sản phẩm mang lại hiệu quả chỉ sau 2 ngày sử dụng và nên sử dụng duy trì từ 2 tháng trở lên để phòng, hỗ trợ điều trị, làm lành các vết viêm loét dạ dày, bảo vệ thành dạ dày.

Dấu hiệu và nguyên nhân ăn không tiêu, khó tiêu rất đa dạng. Nó có thể do tác dụng phụ của thuốc, thói quen không tốt hàng ngày hay bệnh về dạ dày. Nếu bạn cảm thấy các triệu chứng khó tiêu, sụt cân, xuất huyết tiêu hóa, cơ thể mệt mỏi suy kiệt cần nhanh chóng đến trung tâm y tế để kiểm tra. Bởi đây là các biểu hiện điển hình của căn bệnh dạ dày, gan mật.